“We moeten beter communiceren hoe wetenschap werkt.”

“We moeten beter communiceren hoe wetenschap werkt.”

WZ | Eva Stanzel

In Oostenrijk bestaat er een “neiging tot kritiek en scepticisme over wetenschap en democratie”, en deze afwijzing strekt zich uit tot alle leeftijdsgroepen. wat zijn de redenen?

Helga Novotny

Voor mij is de belangrijkste bevinding van de nieuwe studie die ik noemde dat er een sterke relatie tussen democratie en wetenschap wordt gevonden. In 1942 stelde de wetenschapssocioloog Robert K. Merton (1910-2003) schreef een essay over de vraag of de wetenschap zou kunnen floreren onder een totalitair regime. Zijn antwoord was nee: democratie is noodzakelijk om de wetenschap te laten bloeien.

WZ | Eva Stanzel

Wat bedoel je daar precies mee?

Helga Novotny

Totalitaire regimes zijn in staat technologie te gebruiken – de Tweede Wereldoorlog ging over herbewapening en wapenproductie – maar wetenschap heeft vrijheid nodig. Natuurlijk kent de wetenschap geen onbeperkte vrijheid in vrije democratieën, maar eerder vrijheid met normen die de geest van de wetenschap definiëren. Eén zo’n criterium is systematisch scepticisme: geen enkele wetenschappelijke claim wordt zomaar aanvaard. In plaats daarvan moet iedereen die een wetenschappelijke bewering doet, deze volgens bepaalde regels bewijzen en rechtvaardigen. De rechtvaardiging moet op zijn beurt bestand zijn tegen de collectieve evaluatie van de wetenschappelijke gemeenschap.

WZ | Eva Stanzel

Wat is wetenschappelijk scepticisme en waarom is het onderwerp belangrijk?

Helga Novotny

De manier waarop we het woord ‘wetenschappelijk scepticisme’ gebruiken betekent niets anders dan de verwerping van wetenschappelijke feiten zonder verdere rechtvaardiging en zonder verder begrip. Dit is op zichzelf een verdraaiing van het woord scepticisme, dat een productieve en constructieve houding ten opzichte van de wetenschap betekent, die we ook van de burgers moeten eisen. Scepticisme is een houding, een houding die er niet op gericht is alles te geloven wat iemand zegt, maar te argumenteren in de geest van verlichting en te eisen dat er zoiets bestaat als bewijs en dat het discours verloopt volgens bepaalde en geaccepteerde regels. In feite zouden we deze praktijk moeten aanmoedigen door te zeggen: ik eis dat u serieus met mij in discussie gaat en mij bewijsmateriaal voorlegt. De Amerikaanse natuurkundige Richard Feynman (1918-1988) zei: „Wetenschap is wat we hebben geleerd over hoe we kunnen voorkomen dat we onszelf misleiden.” Wetenschap is wat we hebben geleerd om te voorkomen dat we tegen onszelf liegen. Om het wetenschappelijk scepticisme aan te moedigen, kun je je dus afvragen: wil je het echt weten en wetenschappelijk zijn, of houd je jezelf voor de gek?

READ  Is led-licht schadelijk? Informatie over gezondheidseffecten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *