We hebben nog een goed half jaar te gaan totdat we allemaal doodgaan. Het veelbesproken einde van de Mayakalender, eind 2012, nadert namelijk snel. Bouw dus nog vlug die luchtdichte bunker en wie weet red jij het wel tot na 2012. Mocht bij de jaarwisseling blijken dat we de Maya’s toch verkeerd hebben begrepen, dan duikt vast in een mum van tijd het volgende doemscenario op. Wat dacht je van resistente bacteriën die ons machteloos doen toekijken hoe de wereldbevolking uitsterft?

Meer en meer antibioticatherapieën blijken minder of helemaal niet meer werkzaam. Steeds meer bacteriën zijn resistent tegen veelgebruikte antibiotica. En berichten over MRSA zijn eerder regel dan uitzondering. De mens is steeds de schuldige.

Of niet? In een luchtdichte bunker, een ondergrondse en afgesloten grot in het zuiden van de VS, troffen Canadese en Amerikaanse onderzoekers zo’n honderd bacteriestammen aan die zeker 4 miljoen jaar leefden, zonder enige invloed van de mens. Het PLoS ONE-onderzoek laat zien dat de bacteriën een soortgelijk resistentiepatroon tonen tegen onze antibiotica als hun verwanten boven de grond. Drie stammen bleken resistent te zijn tegen maar liefst veertien verschillende soorten antibiotica.

De onderzoekers concluderen dat de grote genetische variatie die zij aantroffen in de bacteriën een goede basis vormt om antibioticaresistentie te kunnen opbouwen. Oftewel, ook zonder toedoen van de mens zijn ze resistent. Die kennis maakt het echter niet minder lastig om nieuwe antibiotica te ontwikkelen.

 
Met antibiotica valt nauwelijks nog geld te verdienen, waardoor nog maar weinig farmabedrijven zich eraan wagen. Moeten we verder kijken dan beïnvloeding van de celwandsynthese, de celdeling of de eiwitsynthese? Of valt er binnen die aangrijpingspunten nog wel voldoende te halen?

Doordat de farma niet investeert zijn goedkope alternatieven gewenst. Wellicht kunnen ‘biohobbyisten’ daarbij helpen? De groep hobbywetenschappers die gebruikmaakt van open source-kennis en -tools blijkt namelijk te groeien en zorgt er zelfs voor dat we voor een paar tientjes een PCR-apparaat kunnen bouwen. Komt de idealistische wetenschap dan eindelijk terug?

Kevin Kosterman, vak-/eindredacteur C2W life sciences